Tekst ten będzie o czymś, bez czego niejednemu człowiekowi trudno żyć. Zanim przejdę do sedna sprawy, określę adresata poniższego tekstu, co wydaje mi się, po krótkim namyśle, właściwym krokiem w tym tunelu bez światełka. Otóż słowa te kieruję do kobiet i do mężczyzn, bez względu na płeć, do ludzi w rzeczy samej. Do kobiet, bo to one doradzają mężczyznom wybór miejsca i gadżetów, czasem nawet wybierają bez pytania. I do mężczyzn, po pierwsze z tego samego powodu, po drugie -- aby mieli na uwadze przyszłe pokolenia, jakich się ewentualnie razem z partnerkami dopuszczą.

Zacznijmy wreszcie!

Szczęśliwy posiadaczu M4 i innych metraży! Jeśli jesteś szczęśliwy, to nie musisz czytać tego tekstu. A jeśli jesteś nieszczęśliwym posiadaczem i masz jeszcze kredyt na głowie, to lepiej dla ciebie, jak nie przeczytasz. Albo zażyj bromu. Szczęśliwy zatem nieposiadaczu! Jeśli lubisz słońce, lubisz się wylegiwać w jego ciepełku i blasku, lubisz, jak ci ogrzewa twarz, lubisz lato, wolisz upał od mrozu, cieszą cię leniwe i nastrojowe popołudnia przy gwarze ptaków chroniących się w koronach drzew, i jeśli to wszystko sprawia, że czujesz się lepiej, jest ci łatwiej o uśmiech i dobry humor, o energię do działania -- NIGDY, pamiętaj: N I G D Y nie wybieraj miejsca do mieszkania, w którym NIGDY nie ma słońca (albo tylko wiosną wczesnym rankiem, kilkanaście minut, czy też latem od 8 do 9 rano lub o równie śmiesznej porze). Niech cię nie zwiedzie "mieszkanie jasne, chociaż nienasłonecznione" albo "mieszkanie jest jasne, ale słońce nie operuje tu bezpośrednio, więc nie jest gorąco". Powtórzmy: jeśli lubisz słońce, uciekaj od takich miejsc. Nie da się w nich żyć normalnie. W chłodnej i zimnej porze roku miejsce takie jest po prostu ciemne. Wiosną zaś i latem słońce możesz oglądać w telewizji (lub w wyobraźni albo książce, jeśli ci się w ogóle jeszcze chce marzyć w takim miejscu). Z okna też możesz -- jeśli masz szczęście nie mieszkać w budynku z podwórkiem (a nie masz szczęścia, inaczej nie czytałbyś tego). W dodatku od podwórka, gdzie jedynym widokiem będzie marna* dawka zieleniny, w której nawet wróble nie chcą ćwierkać. Słońce możesz też widywać, przy braku rozwagi w wyborze mieszkania, na ścianach budynków naprzeciwko albo nawet wyłącznie na niewielkim fragmencie nieba (błękitna albo szara przestrzeń nad tobą, widoczna, jeśli w ogóle chce ci się jeszcze patrzeć w górę). Przy wyjątkowym zaś braku w wyborze rozwagi, słońca nie zobaczysz w swoim domu nigdy, za to z okna będziesz mieć piękny, woniejący widok na altankę śmietnikową**, jak to się przeuroczo nazywa. Powtórzę: jeśli lubisz prawdziwą wygodę, unikaj mieszkań na jedną stronę, szczególnie jeśli jest to strona od ciemnego podwórka (albo podwórko bywa jasne, tylko niestety nie w twoim rogu budynku). W takim miejscu nie bedzie nie tylko słońca, ale też wiatru, co -- jak sobie łatwo wyobrazić, utrudni ci możliwości wietrzenia (mieszkanie będzie wtedy dodatkowo nazwane zacisznym). Ma to poważne konsekwencje szczególnie zimą: mieszkanie prędzej wyziębisz, niż wywietrzysz. Żyjąc w ciemnej norze, nie bójmy się tego nazwać, ostatecznie można też wychodzić na klatkę schodową, koczując po słonecznej stronie z książką czy laptopem (w wersji dla maksymalistów również z kolorowym czasopismem na temat wystroju wnętrz pod siedzeniem, a w wersji dla desperatów -- z termosem herbaty i wiatrówką). Dlaczego nie proponuję wyjścia na ławeczkę? Bo albo nie wytrzymasz drących mordę naszych kochanych milusińskich, albo cierpliwość twoją wystawi na próbę dzielna matka, ostrym tonem subtelnie zwracająca ci uwagę, że nie powinieneś palić papierosa przy jej dziecku. Będąc szczęśliwym posiadaczem antymieszkania, wkrótce zrozumiesz koty i ich uwielbienie dla wszelkich, najmniejszych nawet słonecznych plam, szczególnie oczywisćie tych niedostępnych dla całej reszty świata ożywionego. Pozytywnie zaskoczy cię twój zupełny brak odruchu zamykania oczu, kiedy słońce świeci prosto w twarz; przyjmiesz to nawet z radością, a twój kot od niechcenia spojrzy na ciebie z uznaniem, bo nawet on tak nie potrafi. Zrozumiesz też ludzi z depresją sezonową, a nawet wielbicieli upałów. Co do lata i wysokich temperatur: nie oczekuj, że w tej jaskini trolla nie będzie gorąco. Otóż zaskoczy cię to boleśnie, ale będzie. I to bynajmniej nie w wyniku wojny światów ani walki o pierścień. Kiedy na dworze masz 28 stopni, w domowym zaciszu będziesz mieć chłodek, raptem jakieś 26, oczywiście przy zamkniętych oknach. I niech wszelki duch broni przed ich otwieraniem, chyba że za kwotę czynszu chcesz sobie urządzić Afrykę Last Minute. Takich wakacji nie przeżyjesz (albo z trudem) oczywiście w domu z prawdziwej ciężkiej czerwonej cegły, dziś już za drogiej czyli nieopłacalnej w masowym budownictwie. Tak, tak, nie chodzi tu o czerwono zabarwioną nowoczesną "lekką cegłę" zbliżoną we właściwościach termo- i dźwiękoizolacyjnych do zwyczajnego pustaka. Obojętne co o tym powie ekspert, a będzie zachwalał, bo mu za to płacą. Najważniejsza jest opinia mieszkańca takiego przybytku. Moją właśnie wyraziłam.

*wiecznie marna -- tak jak wiecznie zielona. Jest to nowy typ formacji roślinnej polskich nowoczesnych blokowisk, których skupienie wszystkiego na wszystkim i wszystkich na wszystkich dawno już zaczęło przekraczać granicę nawet w Japonii uważaną za nie do przyjęcia, a które to skupienie wymusza na projektantach sadzenie wyłącznie małych gatunków roślin o całkowicie przewidywalnym pokroju ostatecznym. Drugą konsekwencją jest ogradzanie nawet najmniejszych skrawków zieleni -- w obawie przed staranowaniem jej przez ratlerki albo dzieci do lat 6. Oczywiście osobniki pieskie większego pokroju z przyjemnością przeskakują płotki, aby ozdobić wypieszczony trawniczek luksusowo lśniącym i rozmiarowo dorodnym produktem -- czego byłam świadkiem, na szczęście jedynym, co pozwoliło psu załatwić palącą potrzebę bezstresowo.

**Co ciekawe, doświadczyłam ostatnio czegoś całkowicie przeciwnego i w tej skrajności -- niezwykłego. Otóż miałam okazję wejść do śmietnika na jednym z podwórek starego budownictwa w jednej z szacownych warszawskich dzielnic. Zdzwiwilibyście się, gdybym napisała, że śmietnik ten był schludny i zadbany: ani śladu brudnych plam na ziemi a kontenery czyste. I rzecz najważniejsza: ani śladu smrodu! Proszę wybaczyć niecenzuralne słownictwo spoza sterylnego świata, lecz co jest obecnie przeciwieństwem przyjemnego zapachu? Brak_odświeżacza? Dlaczego, powtórzę gdy emocje już opadły jak po wielkiej bitwie kurz, nie ma smrodu? Bo istnieje osoba odpowiedzialna za czystość śmietnika. Nie zajmuje się tym wyłącznie brygada panów w kolorowych uniformach, których zadanie polega na trafieniu odpadami do wnętrza śmierciarki i pozostawieniu reszty, aby sobie dogniwała w zaciszu romantycznie ocienionej tarasikiem altanki.

Pi.eS. Acha, szanowny czytelniku. Jeśli chcesz żyć w normalnych, ludzkich warunkach, a nie jak trzoda w chlewiku (a tak się żyje w mieszkaniu z oknami na jedną stronę, gdzie nie ma dokąd uciec od niechcianych dźwięków), najlepiej kup szmat ziemi, ogrodź ją wysokim murem (pamiętając o dziurkach dla jeży, żab i innych żuczków) a na środku postaw dom, którego ściany i okna wycisz, tak aby z pobliskich blokowisk (luksusowych apartamentowców) podbite basy dochodzące od sąsiadów nie przeszkadzały twoim gościom w party a tobie w spokoju.